नेवरे-रत्नागिरीजवळ वसलेले कोकणातील एक निसर्गरम्य, शांत आणि आध्यात्मिकतेने नटलेले गाव. एका बाजूला अथांग अरबी समुद्राचा निळाशार किनारा, तर दुसऱ्या बाजूला हिरव्यागार डोंगररांगा—या दोन्हींच्या सान्निध्यात वसलेले नेवरे गाव म्हणजे जणू निसर्गाने स्वतःच्या कुंचल्याने रंगवलेले एक सुंदर चित्रच आहे. या गावाची ओळख केवळ निसर्गसौंदर्यापुरती मर्यादित नसून, येथे असलेल्या श्री गजानन महाराज मंदिरामुळे गावाला एक वेगळीच आध्यात्मिक उंची प्राप्त झाली आहे.
नेवरे गावातील लावगणवाडी येथे कै. कृष्णा सदाशिव घडशी यांनी ग्रामस्थांना एकत्र करून ३ जुलै १९८३ रोजी “श्री गजानन महाराज सेवा मंडळ”ची स्थापना केली. त्यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे आणि गावकऱ्यांच्या सहकार्यामुळे ५ नोव्हेंबर १९८३ रोजी बलिप्रतिपदेच्या शुभमुहूर्तावर वटवृक्षाखाली २०० कौलांचे छप्पर उभारून मंदिराची निर्मिती करण्यात आली. या मंदिरात श्री गजानन महाराज, श्री गणपती तसेच श्री राम, लक्ष्मण आणि सीतामाई यांच्या मूर्तींची प्रतिष्ठापना करण्यात आली.
यानंतर १९८८ साली लावगणवाडीतील भक्तांनी देणगी आणि श्रमदानाच्या माध्यमातून मंदिराचा विकास पुढे चालू ठेवला. प्रत्येक घरातील व्यक्तीने सहभाग घेत २१ x २१ फूट चौथरा आणि ११ x ११ फूट गाभारा उभारला. अखेर १४ मे १९८९ रोजी महाराजांच्या मूर्तीची विधीवत स्थापना करण्यात आली आणि नियमित पूजा-अर्चा सुरू झाली. त्यानंतर महाराजांचा प्रकटदिन, रामनवमी, गुरुपौर्णिमा, समाधीदिन आणि नवरात्र उत्सव मोठ्या भक्तिभावाने साजरे होऊ लागले.
लावगणवाडीतील महिलांना पूर्वी पाण्यासाठी खूप त्रास सहन करावा लागत होता. दूरवरून पाणी आणण्याची कसरत त्यांच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग होती. या समस्येवर उपाय म्हणून ग्रामस्थांनी एकत्र येऊन महाराजांना साकडे घातले. त्यानंतर घडलेली घटना आजही चमत्कार म्हणून ओळखली जाते—महाराजांच्या मूर्तीच्या मागील बाजूस असलेल्या काळ्या पाषाणात पाणी सापडले. जवळपास ७५ फूट खोल विहीर तयार झाली. १९९७ साली गावकऱ्यांनी श्रमदान करून ही विहीर पूर्ण केली. आजही या विहिरीला वर्षभर मुबलक पाणी उपलब्ध असते आणि त्यावर आधारित नळपाणी योजना राबवण्यात आली आहे. २००२ साली भक्तांच्या सोयीसाठी मंदिराजवळ भव्य सभामंडप उभारण्यात आला. या मंडपात गावकऱ्यांना कमी खर्चात लग्नसोहळे व इतर कार्यक्रम करता येतात. यामुळे मंदिर हे केवळ धार्मिक केंद्र न राहता सामाजिक कार्याचेही एक महत्त्वाचे केंद्र बनले आहे.
२२ नोव्हेंबर २००९ रोजी जुन्या मूर्तीचा जीर्णोद्धार करून जयपूर येथील मूर्तिकाराकडून तयार केलेली पांढरी संगमरवरी मूर्ती शेगाव येथून आणण्यात आली. सात ब्राह्मणांच्या उपस्थितीत तीन दिवस चाललेल्या विधीवत प्राणप्रतिष्ठा सोहळ्यामुळे मंदिराची आध्यात्मिक ऊर्जा अधिक वृद्धिंगत झाली. त्यानंतर अनेक भक्तांना महाराजांच्या कृपेचे विविध अनुभव येऊ लागले.
२०११ साली भव्य गजवदनयुक्त मंदिर प्रवेशद्वार उभारण्यात आले. त्याच वर्षी खामगाव येथील विश्वकर्मा ज्वेलर्स यांच्या माध्यमातून चांदीच्या गोमुखी पादुका तयार करून शेगाव येथे पूजन करून मंदिरात स्थापित करण्यात आल्या. पुढे २०१७ साली महाराजांचा चांदीचा मुखवटा आणि प्रभावळही तयार करून मंदिरात प्रतिष्ठापित करण्यात आले.
नोव्हेंबर २०१९ मध्ये श्री राम-लक्ष्मण-सीतामाई, श्री विठ्ठल-रखुमाई आणि श्री हनुमान यांच्या मूर्तींची विधीवत प्राणप्रतिष्ठा करण्यात आली. त्यामुळे मंदिराचा संपूर्ण कायापालट झाला आणि भक्तांसाठी अधिक आकर्षक व पवित्र वातावरण निर्माण झाले.
रत्नागिरी जिल्ह्यातील हे मंदिर दिवसेंदिवस अधिक प्रसिद्ध होत आहे. विशेष म्हणजे, प्रसिद्ध गणपतीपुळे मंदिर येथून केवळ ७ कि.मी. अंतरावर असल्यामुळे गणपतीपुळे येथे येणारे अनेक भाविक नेवरे येथील श्री गजानन महाराज मंदिरालाही आवर्जून भेट देतात.
भाविकांच्या निवासासाठी मंदिर कार्यकारिणीने “भक्त निवास” उभारण्याचा संकल्प केला आहे. या पवित्र कार्यासाठी श्री अनिकेत हर्षे व त्यांच्या परिवाराने मंदिराजवळील पाच गुंठे जागा विनामोबदला दिली. १२ फेब्रुवारी २०२३ रोजी भूमिपूजन सोहळा संपन्न झाला. या भक्तनिवासाच्या निर्मितीसाठी सर्व भक्तांचे सहकार्य अपेक्षित असून, महाराजांच्या कृपेने हे कार्य लवकरच पूर्ण होईल, असा सर्वांचा ठाम विश्वास आहे. अशा प्रकारे नेवरे गावातील श्री गजानन महाराज मंदिर हे केवळ एक धार्मिक स्थळ नसून श्रद्धा, एकता, सेवा आणि चमत्कार यांचे जिवंत प्रतीक बनले आहे. येथे येणाऱ्या प्रत्येक भक्ताला मन:शांती, समाधान आणि सकारात्मक ऊर्जा लाभते—हीच या पवित्र स्थळाची खरी ओळख आहे.